Sportcentrum Leiden

Bouwen aan beweging: het Universitair Sport- en Tentamencentrum in Leiden

Soms kom je op een project waar alles samenkomt: een uitgesproken architectuur, scherpe duurzaamheidsambities en een gebruiksvraag die je techniek écht op de proef stelt. Het nieuwe Universitair Sport- en Tentamencentrum (SeTC) in Leiden is zo’n project. Midden op het Leiden Bio Science Park, pal aan het Campusplein, realiseerden wij een gebouw van circa 9.000 m² waarin sporten, studeren en elkaar ontmoeten samenkomen — in design&build, samen met RoosRos Architecten, van eerste schets tot oplevering.

WAT HEBBEN WE GEBOUWD

Het oude sportcentrum uit 1970 was te krap geworden voor de groeiende universiteit en niet meer mee te krijgen in de duurzaamheidseisen van vandaag. De universiteit wilde geen kale vervanging, maar een toekomstbestendige plek die het hart van de campus zou versterken. Dat is precies wat er is verrezen: een open, groen en gasloos gebouw waar de hele academische gemeenschap terechtkan.

Binnenin vind je twee grote wedstrijdhallen met tribunes, een fitnessruimte van bijna 1.000 m², ongeveer drie keer zo groot als de oude gym, drie multifunctionele studio’s voor bijvoorbeeld dans of boksen, een spinningruimte en een ruime Body & Mind-zaal met panoramisch zicht op de sportvelden. Een toegankelijk dak fungeert als verlengstuk van de campus, waar binnen en buiten in elkaar overlopen. Maar het meest bijzondere zit in iets dat je niet meteen ziet: hetzelfde gebouw doet dienst als tentamencentrum.

DE UITDAGING: TWEE GEBOUWEN IN ÉÉN

Een sporthal en een tentamenzaal zijn elkaars tegenpolen. Een sporthal mag bruisen, galmen en zweten; een tentamenzaal vraagt om stilte, concentratie, een stabiel binnenklimaat en strak gecontroleerde lucht- en geluidsverhoudingen. In Leiden moest één en dezelfde ruimte beide kunnen — en daartussen ook nog eens snel kunnen schakelen. De ene week vol toeschouwers bij een wedstrijd, de andere week honderden studenten in stilte gebogen over hun tentamen.

Dat raakt vrijwel elke discipline tegelijk, maar het drukt het zwaarst op de techniek. Hoe ventileer en koel je een ruimte die het ene moment vol sportende mensen zit en het volgende moment vol stilzittende studenten? Hoe houd je de akoestiek scherp genoeg voor een tentamen, terwijl dezelfde wanden ook een drukke sporthal moeten verdragen? En hoe doe je dat allemaal in een gasloos gebouw dat moet voldoen aan de hoge duurzaamheidslat van BREEAM-NL Excellent, gebouwd volgens circulaire principes?

Daar kwam de logistiek nog bovenop: een complexe bouw midden op een levendig science park, met de ambitie om groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie niet als sausje achteraf, maar als onderdeel van het ontwerp mee te nemen — tot in de gevel en op het dak.

HOE WIJ HIER ALS PROJECTTEAM NAAR KEKEN

Omdat wij dit project in design&build deden, zaten ontwerp, techniek en uitvoering vanaf het begin aan dezelfde tafel. Voor ons was de dubbelfunctie geen probleem dat één discipline in haar eentje moest oplossen, maar een ontwerpvraag voor het hele team. Bouwkundigen, werkvoorbereiders, installatietechnici en uitvoering dachten van dag één samen na over hoe het gebouw zou gaan ademen — letterlijk en figuurlijk.

Dat betekende dat de installatieadviezen niet pas aan het eind werden ingepast, maar het ontwerp mede stuurden. De vraag “wat heeft deze ruimte nodig om én sporthal én tentamenzaal te zijn?” stond centraal, en het antwoord daarop bepaalde mee hoe het casco, de plafonds, de gevel en de techniek zich tot elkaar verhielden. Juist voor onze installatie- en multidisciplinaire collega’s was dit een project waarin hun keuzes zichtbaar het gebouw vormgaven, in plaats van zich te voegen naar wat al vaststond.

DE OPLOSSING DIE WE KOZEN

De kern van de oplossing is flexibiliteit die je niet ziet. De hallen kunnen in korte tijd worden omgebouwd van sportomgeving naar tentamenopstelling en weer terug. Dat vroeg om installaties en een binnenklimaat die met die wisselende bezetting kunnen meebewegen, om akoestiek die in beide situaties klopt, en om een lichtontwerp dat de royale daglichttoetreding combineert met de rust die een tentamen nodig heeft.

Tegelijk is het hele gebouw gasloos en duurzaam opgezet, volgens circulaire bouwprincipes en gericht op BREEAM-NL Excellent. Groen is geïntegreerd in de gevel en op het dak, wat bijdraagt aan biodiversiteit, klimaatadaptatie én aan de beleving: het toegankelijke dak werd een plek waar sport, studie en verblijf samenkomen. Door binnen en buiten op elkaar aan te sluiten — de fitnessruimte loopt direct over in het daklandschap — voelt het gebouw niet als een blok techniek, maar als een levendige plek die energie geeft.

“SeTC Leiden is een mooi voorbeeld van hoe intensieve samenwerking tussen ontwerp, techniek en uitvoering leidt tot een toekomstbestendig gebouw.”

— Gert-Jan Penning, teamleider Bouw BINX Smartility

WAT DIT ZEGT OVER WERKEN BIJ BINX

Voor wie in de installatietechniek of multidisciplinair werkt, laat dit project goed zien wat werken bij BINX inhoudt. Je staat niet aan het eind van de keten om iets in te passen wat al bedacht is — je zit vooraan, in een design&build-team waarin jouw vakkennis het ontwerp mede bepaalt. Een gasloos, circulair gebouw met een dubbelfunctie dwingt je om met andere disciplines mee te denken: met de bouwkundige over de gevel, met de akoesticus over de hallen, met de uitvoering over de planning op een drukke locatie.

Dat is precies het soort werk waar we trots op zijn en waar we goed in willen blijven: complexe vraagstukken waar techniek het verschil maakt, opgelost door teams die elkaar opzoeken in plaats van naar elkaar wijzen. Het resultaat in Leiden — opgeleverd eind 2025, in gebruik genomen begin 2026 en feestelijk geopend in het voorjaar — is daar het bewijs van: een gebouw dat zintuigen prikkelt en lichaam én geest stimuleert.

HET PROJECT OP EEN RIJ

•     Nieuw Universitair Sport- en Tentamencentrum (SeTC), Leiden Bio Science Park, aan het Campusplein.

•     Circa 9.000 m², gasloos en duurzaam, gericht op BREEAM-NL Excellent en gebouwd volgens circulaire principes.

•     Dubbelfunctie: hallen schakelen tussen sport en tentamens, met bijpassend klimaat en akoestiek.

•     Twee wedstrijdhallen met tribunes, fitness (±1.000 m²), drie studio’s, spinning en een Body & Mind-zaal.

•     Groene gevel en daklandschap; toegankelijk dak als verlengstuk van de campus.

•     Gerealiseerd door BINX Smartility in design&build, samen met RoosRos Architecten.

Word jij onze volgende collega?

Wil jij meebouwen aan projecten waar techniek het verschil maakt, in een team dat ontwerp, techniek en uitvoering samenbrengt? Bekijk onze vacatures bij BINX Rotterdam, we maken graag kennis met je.